kromatin ağı

Kromozom Nedir?

Bitki ve hayvanların hücre çekirdeği içerisinde bulunan kromozomlar hücrenin kalıtsal bilgisini yani DNA’sını taşır.Biyoloji laboratuvarında hücrenin çekirdeğini(nükleusunu) mikroskop altında normal hayatsal fonksiyon safhasında incelersek kromozomlar ipliksi yapılar şeklinde görülür.Mikroskopta kromozomu görmek için ,hücre bölünmesinde metafaz ve anafaz safhalarında DNA zincirleri kısalıp kalınlaşır ve histon proteinleri ile sarmal yaparak Kromatin ağını oluşur ve devamında kromatin ağı kıvrılıp kalınlaşır.Hücre çekirdeğindeki bu yapılara Kromozom denir.

Kromatin Ağı

Kromozomları mikroskop altında inceleyen ve araştıran bilimdalına Sitogenetik denir.

Kromozomun yapısın da DNA ve Protein (Histon proteini) vardır.Histon proteinleri ve DNA zincirlerinden oluşan yapılara kromozom  denir.

Gen nedir sorusu aklınıza gelebilir.DNA zincirindeki  , türlerin karakteristik özelliklerine ait bilgileri taşıyan birimlere GEN denir. Boyutları mikron ile ölçülen kromozomların sayısı ,şekli ve büyüklüğü  her türde farklıdır ve sabittir.

Kromozom şekilleri ise V, İ ve J harflerine benzer.

Örnek verecek olursak ; insan 22+1(X)  22+1(Y) = 46 çit kromozom vardır.artı bir olarak yazılan kromozomlar Eşey Kromozomlarıdır. Eşey kromozomların görünümü XX ise dişi  , XY ise erkek ‘tir.

Nükleus ve Nükleolus(Çekirdek ve Çekirdekçik)

Nükleus(çekirdek) hücrenin tüm yaşamsal faaliyetleri için olmazsa olmaz olan,kalıtsal materyali taşıyan,25-40 mikrometre boyutlarında,küremsi yada oval görünümde, hücrenin merkezi yönetim birimidir.Nükleus bakteri ve mavi-yeşil(Prokaryotlar) algler ve memeli eritrositleri haricinde tüm ökaryotik bitki ve hayvan hücrelerinde bulunan bir organeldir.
Çekirdeğin(Nükleus=nucleus)hücre içinde yeri sabit değildir.Genellikle hücre merkezine yakın konumda olabildiği gibi,kılcal damarlara yakın hücrelerdeki nükleus,kılcal damar tarafındaki hücre zarına yakın konumlanır.Nükleus hücrede yaygın olarak bir adettir.
Bazı hücrelerde birden fazla nükleusta bulunabilir.Örnek olarak insan karaciğer hücrelerinde 2 adet,çizgili kas dokusunda hücrelerin birleşmesi sebebiyle çok sayıda nükleus öbekleride bulunur.Nükleus sayısı hücrede oluşabilcek hastalık sebepleriylede artabilir.
Çekirdeğin(Nükleusun) yapısı(morfolojisi) incelendiğinde 4 önemli bölümden oluştuğu görülür.
1)Çekirdek zarı(Karyolemma=Nukleomembran)
2)Çekirdek Plazması(Karyoplazma=Nukleoplazma)
3)Çekirdekçik(Nukleolus)
4)Kromozomlar Devamını Oku